Prinsjesdag 2026: wat betekent de begroting voor je innovatiebudget in 2027?

Nieuw innovatiegeld, maar niet meteen

Nationale investeringsinstelling (NII)

Het kabinet trekt € 3,3 miljard uit als basis voor een Nationale investeringsinstelling (NII). Doel is om innovatieve bedrijven in Nederland te houden en het financieringsgat tussen € 1 en € 5 miljoen te dichten, waar veel scaleups nu vastlopen. De instelling financiert marktconform en trekt ook institutioneel kapitaal aan. Het gaat dus om investeringen en leningen, niet om subsidie. Eind dit jaar volgt een consultatie.

Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI)

Daarnaast komt er een Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI). Het agentschap gaat grote, risicovolle programma's financieren van € 35 tot € 75 miljoen en challenges van € 15 tot € 40 miljoen. De programma’s richten zich op AI, veiligheid, energie en klimaat, en life sciences. Het coalitieakkoord reserveert hiervoor € 500 miljoen. De overheid gaat daarmee optreden als launching customer voor innovatieve mkb-bedrijven. NADI moet nog worden opgericht met een eigen wet, dus reken op een aanloop van een tot twee jaar. Tot die tijd blijven de bestaande Nederlandse en Europese instrumenten de route. Denk aan de EIC Accelerator, waar subsidie en investering al gecombineerd worden. Wie zijn project nu goed opbouwt, sluit straks makkelijker aan.

Nationaal Groeifonds

Het Nationaal Groeifonds krijgt een nieuwe ronde van € 375 miljoen. Dit fonds is voor grootschalige projecten die bijdragen aan duurzame economische groei in Nederland. De investeringen moeten betrekking hebben op kennisontwikkeling of onderzoek, ontwikkeling en innovatie. De ronde wordt gevoed uit middelen die bij eerdere Groeifondsprojecten zijn vrijgevallen.

WBSO blijft stabiel, Innovatiebox verruimd

De WBSO blijft de basis voor iedere ondernemer die ontwikkelt. In 2026 krijg je 36% over de eerste schijf (50% als starter) en 16% daarboven. De grens van de eerste schijf is dit jaar eenmalig verhoogd van € 380.000 naar € 391.020 en het budget groeide naar ruim € 1,8 miljard.

Dat blijft zo in 2027. In de Prinsjesdagbrief over de WBSO bevestigt minister van Economische Zaken Herbert de tarieven van 36%, 50% voor starters en 16% daarboven, en de schijfgrens van € 391.020. Het budget stijgt naar € 1.968 miljoen:

• € 1.701 miljoen basis;
• € 67 miljoen indexatie;
• € 200 miljoen omdat het budget van 2025 niet volledig is benut.

Wat betekent dat in geld?
Een mkb-bedrijf met € 200.000 aan S&O-kosten (loon plus overige kosten en uitgaven) heeft in 2027 een WBSO-voordeel van € 72.000. Dat bedrag krijgt het als korting op de loonheffing die het afdraagt. Een starter krijgt over dezelfde € 200.000 een voordeel van € 100.000.

Een groter hightechbedrijf met € 500.000 aan S&O-kosten komt uit op € 158.204: 36% over de eerste € 391.020 en 16% over de rest. Dat is precies evenveel als in 2026, want tarieven en schijfgrens veranderen niet.

Wel gaat het ministerie samen met RVO aan de slag met de administratieve lasten:

• eenvoudigere onderbouwing van kosten;
• een eenduidigere beoordeling van prototype;
• kortere vragenbrieven.

Daarnaast start een traject over de afbakening van programmatuurontwikkeling en AI binnen de WBSO. Aanpassingen in de regeling zijn op zijn vroegst per 2028 mogelijk, wetswijzigingen per 2029. Een carry-forward voor bedrijven die te weinig loonheffing afdragen om hun voordeel te verzilveren komt er niet: het kabinet heeft dat onderzocht en kiest daar vanwege uitvoeringskosten en complexiteit niet voor.

Los van Prinsjesdag ligt de verhoging van het forfaitair uurloon van € 29 naar € 33 per 2027 bij de Tweede Kamer, in de Fiscale verzamelwet 2027. De behandeling staat gepland op 29 september.

Innovatiebox

Voor mkb-bedrijven vindt verruiming van de Innovatiebox plaats. Mkb-bedrijven die zelf nieuwe producten of technologie ontwikkelen, kunnen via deze regeling minder belasting betalen over de winst die ze daarmee maken.

Het mkb-forfait werkt zo: 25% van je winst geldt als innovatiewinst en wordt belast tegen 9%. Dit is in plaats van het gewone vpb-tarief, in het jaar waarin je het innovatieve product ontwikkelt en de twee jaren daarna. Daar zat een plafond op van € 25.000 innovatiewinst per jaar. Dat gaat per 2027 naar € 100.000.

Een bedrijf met € 200.000 winst bespaart daardoor € 5.000 per jaar in plaats van € 2.500. Bij € 400.000 winst wordt dit € 16.800 in plaats van € 4.200. Onder de € 100.000 winst verandert er niets, want daar was het oude plafond al niet bindend.

Tot nu toe was voor bedrijven met een stevige winst de reguliere Innovatiebox, met een afspraak met de Belastingdienst, vrijwel altijd voordeliger. Dat blijft zo bij hoge winsten en langlopende innovaties, maar het ministerie verwacht dat honderden bedrijven die nu het reguliere regime gebruiken overstappen op het forfait. Dit levert ondernemers meer op, zonder de administratie van een vaststellingsovereenkomst.

Verduurzaming: EIA omhoog, nieuwe rondes voor verduurzamingsprojecten

Energie-investeringsaftrek (EIA)

Vanaf 1 januari 2027 mag je via de EIA 45,5% van een energiebesparende investering aftrekken van je winst. Dit is nu nog 40%. Bij een investering van € 1 miljoen stijgt de aftrek van € 400.000 naar € 455.000. Tegen het vpb-tarief van 25,8% is dat een belastingvoordeel van € 117.390 in plaats van € 103.200, ruim € 14.000 meer. Let op: je moet de investering wel binnen drie maanden na het aangaan van de verplichting melden.

Twijfel je over de timing van je investering? Wat je in december vastlegt valt onder 40%, in januari is dat 45,5%. Het budget van de EIA blijft gelijk: de verhoging is volgens de Miljoenennota budgettair neutraal.

Subsidie voor grotere verduurzamingsprojecten

Voor grotere verduurzamingsprojecten volgen drie rondes kort na elkaar. De SDE++ voor 2026 is verschoven naar 27 oktober tot en met 26 november. Het budget bedraagt € 8 miljard. De tweede ronde van de NIKI opent dit najaar. Daarbij gaat het om € 250 miljoen voor grote industriële klimaatprojecten met minimaal € 30 miljoen subsidie per project. De VEKI staat nog open tot en met 28 januari 2027, met maximaal € 30 miljoen per project.

Voor 2027 zijn de budgetten als volgt:

• € 132 miljoen voor de VEKI;
• € 574 miljoen voor de IKC ETS;
• € 1,6 miljard voor de SDE.

Verder reserveert het kabinet vanaf 2027 € 1,3 miljard om het CO2-opslagproject Aramis onder de Noordzee vlot te trekken.

Let op: bij zon-pv en wind op land: nieuwe Europese regels staan operationele steun via de SDE++ voor deze projecten niet langer toe. In 2027 volgt daarom de eerste openstelling van tweerichtingscontracten (contracts for difference) als vervanger. Voor energie-innovatie staan nieuwe openstellingen van MOOI, EKOO en DEI+ gepland.

Defensie: een nieuwe markt voor hightech

Nederland houdt vast aan de ambitie om de NAVO-norm van 3,5% in 2035 te bereiken. Volgens de Defensienota gaat oplopend 10% van het defensiebudget naar innovatie. De Defensiebegroting 2027 bevestigt de start van een Defensie Innovatie Opschalingsautoriteit met twee sporen: snel inzetbare innovatie (0 tot 5 jaar) en de langere termijn (5 tot 15 jaar). Dit gebeurt in samenwerking met NADI. Startups, mkb-bedrijven en kennisinstellingen met dual-use technologie zijn de doelgroep. Budget en eerste calls zijn nog niet bekend.

Heb je technologie die zowel civiel als militair toepasbaar is, bijvoorbeeld sensoren, fotonica, AI, materialen of communicatie? De komende jaren gaat hier veel geld naartoe. Europees loopt dit al via het Europees Defensiefonds en de defensie- en dual-use rondes van de EIC.

Startups en scaleups

Werknemersopties bij startups en scaleups worden pas belast bij verkoop van de aandelen, over 65% van het voordeel. Dit staat in een apart wetsvoorstel, de Wet fiscale stimulering startups en scale-ups, beoogd per 1 januari 2027. Universiteiten kunnen een vijfjarige subsidie aanvragen voor het creëren van academische spin-offs, oplopend tot € 30 miljoen per jaar. Via het European Tech Champions Initiative komt € 200 miljoen beschikbaar voor het opschalen van scaleups. De startersaftrek in de inkomstenbelasting verdwijnt per 2028.

Wat betekenen de nieuwe plannen voor jouw sector?

• Hightech en maakindustrie: WBSO blijft de basis. Kijk naar dual-use kansen bij Defensie en straks NADI. Plan machine-investeringen met energiewinst rond de EIA-verhoging.

• Energie-intensieve industrie: SDE++ vanaf 27 oktober, NIKI in het najaar, VEKI tot 28 januari 2027 en de EIA naar 45,5%. Begin nu met voorbereiden.

• Agrifood: € 231 miljoen om boeren te helpen hun bedrijfsvoering aan te passen, bijna € 50 miljoen extra om innovaties in de praktijk te testen op experimenteerlocaties, en € 2 miljoen om investeerders en agrifood-ondernemers bij elkaar te brengen.

• Startups en scaleups: een betere optieregeling, een nieuwe financier voor groeirondes en het starterstarief van 50% in de WBSO.

Wat kun je nu al doen?

• Wil je vanaf januari WBSO, dien dan op tijd in.
• Zet energiebesparende investeringen voor 2027 in je agenda en reken ze door met 45,5% EIA. Meld je investering binnen drie maanden na het aangaan van je verplichting.
• Bereid je aanvraag voor SDE++, NIKI of VEKI nu voor. Een goede aanvraag kost weken.
• Ontwikkel je programmatuur of AI? Volg het afbakeningstraject dat het ministerie start. Dat kan de beoordeling van je S&O-project vanaf 2028 raken.
• NADI, de investeringsinstelling en de defensie-autoriteit starten de komende een tot twee jaar. Breng je project, consortium en businesscase nu op orde.

Kortom, ook voor 2027 zijn er voor iedere sector weer interessante kansen. Wil je weten wat deze plannen betekenen voor jouw bedrijf? Of wil je je WBSO-, EIA- of SDE++-aanvraag voor 2027 goed voorbereiden? De consultants van Epiic staan voor je klaar.

Dit artikel is gebaseerd op de Prinsjesdagstukken van 15 september 2026. De voorstellen moeten nog door de Tweede en Eerste Kamer en kunnen nog veranderen.